Derleyen: Oğuzcan Atış / Milliyet.com.tr –Şubat ayından bu yana Orta Doğu’da ABD ve İran arasında yaşanan çatışmaların akıbetinin ne olacağı bilinmezliğini korurken bu durumun en çok etkilediği sektörlerden birisi de enerji piyasaları. Petrol ve doğal gaz tedarikinin sorunlu bir hâle gelmesi ise dünyanın hemen her bölgesinde hissediliyor ve neredeyse tüm sektörleri etkiliyor. Hal böyle olunca birçok ülke, petrol başta olmak üzere enerji ham maddesi tedarikini farklı pazarlarda arıyor. Bu pazarların başındaysa Afrika geliyor. Dünya genelinde yakıt tedariki sorunlu hâle gelmişken birçok Afrika ülkesi son dönemde kıta içindeki kaynaklara yöneldi. Ancak bu durum son dönemde sadece Afrika ülkeleriyle sınırlı olmaktan da çıktı ve kıtanın en zengin insanının servetini kısa süre içerisinde katlamasını sağladı. Peki bu nasıl oldu?
Aliko Dangote
Alıntı Metni
SAVAŞ BAŞLAMADAN ÖNCE ALDIĞI RAFİNERİYLE SERVETİNİ KATLADI
Afrika’nın en zengin adamıAlikoDangote, son günlerde 5 milyar dolardan fazla zenginleşti ve bu yeni servetinin bir kısmını İran’daki savaşa borçlu. 69 yaşındakiDangote, servetinin büyük bir kısmını Nijerya’da tuz, şeker ve çimento gibi temel tüketim maddeleri üreterek elde etti.Dangote’ninbu zamana kadar esas gelir kalemi Nijerya’da bulunan gıda ve inşaat yatırımları olsa da bu durum şubat ayında değişti. Afrikalı iş insanının en büyük gelir kapısı, 28 Şubat’ta başlayan ABD /İsrail -İran savaşının ardından yine Nijerya’da bulunan ve 20 milyar dolarlık değere sahip olan yeni petrol rafinerisi oldu.
İllegal dedektif pazarı
Dünya genelinde petrol tedarikinin zorlaşmasıyla birlikte yakıt fiyatlarının tavan yapması Afrika’daki durumu daha da kötüleştirdi ve binlerce kişiyi daha da yoksullaştırdı. AncakDangoteve şirketi bu durumun nadir bir istisnası oldu. 69 yaşındaki iş insanının İran savaşı başlamadan birkaç hafta önce tam kapasite çalışmaya başlayan petrol rafinerisi, tahmin edilmeyecek şekilde bir anda dünyanın önemli yakıt tedarik istasyonlarından birine dönüştü. Şirketin açıklamasına göre,DangoteRafinerisi’nden yapılan jet yakıtı sevkiyatları bu yıl ilk kez ABD pazarına ulaştı. Piyasa araştırma şirketi S&P GlobalEnergy’ninbaşkan yardımcısı Daniel Evans,DangoteRafinerisi’nin nisan ve mayıs aylarında “dünyanın en büyük jet yakıtı ihracatçısı” olduğunu belirtti.DangoteIndustries’inbaşkan yardımcısıDevakumarEdwin’e göre, geçen ay rafineri Avrupa’nın en büyük jet yakıtı ve dizel tedarikçisi oldu.
Alıntı Metni
‘BİR CAN SİMİDİ HÂLİNE GELDİ’
Afrika kıtasındakibir çokülkenin petrol üretimi yaptığı biliniyor. Kıta genelinde günlük 9 milyon varil petrol üretim kapasitesi bulunuyor olsa da bu petrolün önemli bir kısmı ihraç ediliyor. Rafinerilerin çoğu hükümetlerin kontrolünde bulunuyor ve önemli bir kısmının faal durumda olmadığı belirtiliyor. Uzmanlar bu duruma örnek olarak dünyanın en büyük petrol rezervlerinin üzerinde bulunan Nijerya’yı gösteriyor. Nijerya’nın son yıllarda 3 büyük rafineriyimodernize etmekiçin kapattığını belirten uzmanlar, hâlihazırda bu rafinerilerin tamamının hizmet dışı olduğuna dikkat çekiyor. Kıta genelindeki bu durum sebebiyle Afrika ülkelerinin çoğu, petrol ihtiyacını yurt dışından sağlıyor. Doğu Afrika’nın geçtiğimiz yıl rafine petrol ürünlerinin yüzde 65’inden fazlasını Orta Doğu’dan temin ettiği biliniyor.
Sırrı abla çözecek! Ölüme siyah kıyafetle yürüdüler
“İran savaşı patlak verdiğinde,DangoteRafinerisi, daha önce petrol ürünleri için Basra Körfezi’ne bağımlı olan alıcılar için bir can simidi hâline geldi” diyen analist MatthewTracey-Cook, bu yıl nisan ayına kadar Kenya’daki benzin istasyonlarının neredeyse üçte birinde yakıt sorunu yaşandığına dikkat çekti. Jet yakıtı tedarikinin de sekteye uğramasıyla birlikteDangoteRafinerisinin Akdeniz ve Avrupa ülkeleri için kritik bir alternatife dönüştüğünü söyleyen Cook; tesisin, petrol ürünlerinde Orta Doğu’ya bağımlı olan ve İran’la yakın bağları bulunan Güney Afrika için de ana dizel ve jet yakıtı tedarikçisi konumuna yükseldiğini belirtti.
Alıntı Metni
ÜRETİM KAPASİTESİNİ İKİYE KATLAMAYI HEDEFLİYORLAR
Dangote, son zamanlardaki artan servetiyle Nijerya’da eleştirilerin de odağında olan isimlerden birisi. Afrika’nın en zengin isimlerinden birisi olarak bilinen iş insanı bir süredir tekelcilik yapmakla eleştiriliyordu. Nijeryalılar,Dangoterafinerisinin ithal yakıta olan bağımlılıklarını sona erdireceğini ve maliyetleri düşüreceğini ummuştu. Ancak Nijerya’da yakıt fiyatları tam tersine yükseldi. İnsan hakları avukatıDejiAdeyanju, milyarderin hükümet üzerinde aşırı nüfuz sahibi olduğunu ve ayrıcalıklı muameleden faydalandığını söyledi. Eleştirileri reddedenDangote, devlet yetkililerini kendi kontrol ve güçlerini kaybetmemek uğruna rafineriye petrol akışını kasıtlı olarak engellemekle suçlarken; devlet kurumları ise bu iddiaları reddederek usulsüzlük yapmadıklarını savunuyor.
Dangote, İran krizinin ardından daha kazançlı hâle gelen rafinerisinin üretim kapasitesini yeni yatırımlarla ikiye katlamayı hedefliyor. Ağustos ayı başında Kenya Cumhurbaşkanı WilliamRutoileDangote’nin, Kenya’da 17 milyar dolarlık bir rafineri kurulması konusunda anlaşmaya vardıkları biliniyor. Edwin’in belirttiğine göre şirket, 11 Afrika ülkesini kapsayacak bir boru hattı inşa etmeyi planlıyor. Afrika’nın en zengin insanının petrol rafinerisiyle elde edeceği kazancın ne kadar büyüyeceğini ise Afrika’dan çok uzakta olan Basra Körfezi’ndeki gerilimin gidişatı belirleyecek.
Osman Şenher’den Osimhen’e övgü! Ugochukwu çıkışı: Türkiye’de hiçbir takımda oynayamaz
81 ilde uygulanacak yeni araç muayene sistemi tanıtıldı: İşte TURKA modeli
