İngiliz “The Economist” dergisi, bir dönem şiddet ve ölümle özdeşleşen Somali başkenti Mogadişu’nun, oldukça düşüş kaydeden terör saldırılarıyla farklı bir çehreye kavuştuğunu anlatan bir yazı yayımladı. Yazıda, Mogadişu’nun değişen çehresini ve risklerini masaya yatırılırken, güvenlik ortamının sağlanmasında Türkiye’nin büyük katkısı olduğu vurgulandı.
El Kaide’ye bağlı olan ve 2006’dan bu yana özellikle ülkedeki merkezi hükümeti devirmek için bombalı saldırılar, suikastlar düzenleyen Eş-Şebab terör örgütünün eylemlerinin, çok ciddi oranda düştüğü belirtilirken, Mogadişu’nun da uzun süreden sonra ilk kez nefes aldığına dikkat çekiliyor.
Somali’de merkezi devletin 1990’larda çökmesinden bu yana Mogadişu’nun şiddetle özdeşleştiğini, ancak son yıllarda sessiz dönüşüm geçirdiğini anlatan dergi, kentte Eş-Şebab bağlantılı ölümlerin sayısının, bu yıl en düşük seviyeye inmesinin tahmin edildiğini belirtiliyor.
‘İşler tıkırında’
Mogadişu’da ticaretin hareketlendiğine, sokakların ise canlandığına dikkat çekilen yazıda, onlarca yeni kafenin gece yarısından sonra açık ve sosyal medyada videolar paylaşan genç Somalililerle dolu olduğu aktarılıyor. Daha önce birçok suikast girişiminden kurtulan Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Muhammed’in ise, 1 Temmuz’da Somali’nin bağımsızlık gününü, Mogadişu’nun en sık hedef alınan kavşaklarından birinde, halka açık konuşma yaparak kutladığı, yüzlerce kişinin de ona eşlik ettiği hatırlatıldı. Ticaret Bakanı Gamal Hassan, “İşler tıkırında” derken, inşaatların sayısı da artmış.
Ankara’nın etkisi
Economist’e göre, bu güvenlik ortamının arkasındaki en büyük güç Türkiye. Dergi, Muhammed hükümetinin en güçlü yabancı destekçisi olan Ankara’nın gelişmiş istihbarat, yaygın güvenlik kamerası ağları ve askeri eğitim desteğiyle Mogadişu’nun koruyucu kalkanı konumunda bulunduğunu belirtiyor.
Dergiye konuşan Mogadişu’daki bir Batılı diplomat da, güvenlikteki iyileşmenin “Türkler sayesinde olduğunu” söylüyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan yönetiminde Türkiye’nin, havaalanı ve liman, uzay üssü, açık deniz petrol ve doğalgaz arama faaliyetleri de dahil olmak üzere, başkent veya çevresinde ciddi projelere imza atarak Somali’nin en önemli yatırımcısı haline geldiği ifade ediliyor. Türkiye’nin, 2017’de başkentte en büyük denizaşırı askeri üssünü açtığından bu yana, Somali askerlerine eğitim verirken, Eş-Şebab’a karşı operasyonlarda Somali ulusal ordusuna destek olduğuna dikkat çekiliyor.
Uzmanlar ihtiyatlı düşünüyor
ABD Başkanı Donald Trump’ın 2025’te yeniden göreve gelmesinden bu yana, Mogadişu dışındaki Türk ve Somali hava saldırılarına, Somali tarihinin en yoğun Amerikan hava harekâtının da eşlik ettiği hatırlatılırken, halen Mogadişu’nun iç kesimlerinin büyük bir bölümünün Eş-Şebab kontrolü altında. Uzmanlar bu yüzden temkinli olmaya çalışıyor ve örgütün Mogadişu’daki saldırılarını azaltmasının zayıfladığı anlamına gelmiyor olabileceğini söylüyor.
