DIŞ HABERLER SERVİSİ – İspanya’nın Kuzey Afrika’daki toprağı Ceuta kentinde yaşanan mülteci krizi yatışırken, olay Avrupa’da endeişeyle takip edildi ve tartışmalara neden oldu.
Dün itibariyle bölgeye geçen düzensiz göçmenlerden yaklaşık 69 bin 500’ünün Fas’a geri döndüğünün tahmin edildiği, ölü sayısının ise 67’ye yükseldiği bildirildi.
Bu hafta yaşanan büyük akında sınır kontrollerinin tamamen çöktüğü izlenimini veren kaotik görüntüler ortaya çıktı. Yaşananlar, sağcı siyasetçiler tarafından Avrupa Birliği’nin (AB) sınır yönetimindeki zayıflığın bir göstergesi olarak değerlendirilirken Fas’ın neden bu kadar çok göçmenin Ceuta sınırına yönelmesine izin verdiği sorularını da gündeme getirdi.
AB’de tartışma
İtalya, Danimarka, Belçika, Hollanda, Almanya, Finlandiya, Çekya, Polonya, Litvanya, Slovenya, Slovakya, Hırvatistan, Bulgaristan, Romanya, Letonya, Estonya, Macaristan, İsveç, Yunanistan, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, Malta ve Avusturya, Avrupa Birliği Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve AB Konseyi Başkanı Antonio Costa’ya mektup yolladı.
Kontrolsüz kitlesel geçişlere izin verilmemesi gerektiğine işaret edilen mektupta, AB’ye yasa dışı girişin mümkün olduğu algısının oluşmaması gerektiği vurgulandı. “AB’nin desteğiyle mevcut durumun tamamen kontrol altına alınacağını umuyoruz” ifadelerine yer verildi. Ayrıca, İspanyol hükümetinin bazı izinsiz göçmenlere yasal statü tanıma kararının krizi tetiklemiş olabilecek bir ‘çekici faktör’ olduğuna işaret edildi.
AB üyeleri Birliğin vereceği yanıtı görüşmek için acil bir toplantı da talep etti. Von der Leyen ise, Ceuta’daki görüntüleri “kabul edilemez” olarak nitelendirirken yaşananlardan insan kaçakçılarını sorumlu tuttu.
Neden yaşandı?
Göçmenlerin geçişindeki bu yoğunlaşma, İspanya Yüksek Mahkemesi’nin, Ceuta veya diğer İspanyol toprağı olan Melilla’ya ulaşmaya çalışırken denizde durdurulan göçmenlerin, Fas’a derhal geri gönderilemeyeceğine hükmetmesi kararının ardından gerçekleşti. Bunun dışında Yüksek Mahkeme’nin İspanyol topraklarında bulunan refakatsiz yabancı çocuklara derhal bakım sağlanmasına yönelik kararı da etkili oldu.
Fas’tan mesaj mı?
Öte yandan Fas’ın Madrid yönetimi üzerinde siyasi baskı kurmak amacıyla sınır kontrollerini bilinçli olarak gevşettiği de ileri sürüldü. Nitekim sınır bölgesindeki güvenlik eksikliği bunu doğrular nitelikte. Olay İspanya’nın Fas’ın bölgesel rakibi Cezayir ile ilişkilerini yeniden canlandırmaya çalıştığı bir dönemde gerçekleşti. İki ülke Batı Sahra konusunda anlaşmazlık yaşıyor. İspanya’nın ABD ile arasında büyük gerilim bulunurken, Fas’ın ABD ve İsrail ile yakın ilişki içinde olması da dikkat çekiyor.
‘Sonumuz bu olur’
Yaşananlar Avrupa’da sağ siyasetin büyük tepkisini çekerken, sert açıklamalar yapıldı. İspanya’daki ve diğer ülkelerdeki solcu siyasetçilere göre bu saldırılar fırsatçı nitelikte. Zira Ceuta’ya düzensiz giriş yapmak, İspanya’da kalma, İspanya anakarasına gitme veya Avrupa genelinde serbestçe dolaşma hakkı sağlamıyor. Olay ABD’de de büyük ses getirdi. ABD Başkanı Donald Trump, Demokratların yeniden iktidara gelmesi halinde ABD’nin de benzer bir durumla karşı karşıya kalabileceğini ileri sürdü. Trump Fox News’a verdiği mülakatta, “Bu korkunç. O fotoğrafı unutmayın. Yanlış taraf iktidara gelirse üç yıl içinde biz de bu hale geleceğiz. Eğer Demokratlar kazanırsa pek de iyi bir hayat yaşayamayacaksınız” dedi.
Sanchez tepkili
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’e gönderdiği mektupta, Ceuta krizine ilişkin Avrupa dayanışmasının yetersiz kaldığını belirterek yanlış bilgilendirme, önyargılar ve dar siyasi hesapları eleştirdi. Sanchez, bazı AB ortaklarının Ceuta krizine verdiği tepkiyi “oldukça asimetrik” olarak nitelendirdi. İtalya hükümeti, cuma günü İspanya ile serbest dolaşımı askıya aldığını açıklamıştı. Sanchez, mektubunda hükümetin krize verdiği yanıtı da savundu. İspanya, Fas’tan Ceuta’ya gelen yaklaşık 60.000 göçmene bazı AB ülkelerinin gösterdiği “bencil, kutuplaştırıcı ve hukuka aykırı” tepkiyi kınadı.
