Yemen’deki İran destekli Husilerin son bir haftada Suudi Arabistan’a yönelik saldırılarını artırması, küresel etkileri olan bölgesel bir güvenlik krizine dönüştü. Mekke İttifakı üyeleri olan Türkiye ve Pakistan’ın yanı sıra Fas ile Fransa’dan da Suudi Arabistan’a doğrudan askeri destek mesajları geldi.
Yemen’de hükümet güçleriyle çatışmayı tırmandıran İran destekli Husiler, son bir hafta içinde Suudi Arabistan’ın farklı bölgelerine balistik füze, İHA’lar ve seyir füzeleriyle çok sayıda saldırı düzenledi. Saldırılar sonrası Suudi Arabistan’ın acil çağrısıyla geçtiğimiz Cuma günü Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında genelkurmay başkanları bir araya geldi. Mekke’deki toplantıya; Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu, Pakistan Savunma Kuvvetleri ve Kara Kuvvetleri Komutanı Mareşal Syed Asim Munir ve Suudi Arabistan Genelkurmay Başkanı Orgeneral Fayyadh Bin Hamed Al-Ruwaili katıldı.
Askeri koordinasyon
Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı’nın açıklamasına göre; toplantıda genelkurmay başkanları, güvenlik durumunu ve bu ülkenin karşı karşıya kaldığı tehditleri değerlendirdi. Genelkurmay başkanları, 3 ülkenin silahlı kuvvetleri arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesi, istihbarat iş birliğinin geliştirilmesi, askeri koordinasyon ve kapasitelerin entegrasyonu konularında ileriye dönük adımlar değerlendirdi.
Açıklamada, katılımcıların, ortak savunmaya olan bağlılıklarını teyit ettiği belirtilerek, “üç ülkenin Suudi Arabistan Krallığı’nın güvenliğini, egemenliğini ve toprak bütünlüğünü savunma konusundaki kararlılığını” ortaya koyduğu ifade edildi.
New York’ta toplantı
Cuma günü, Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu kapsamında da, New York’ta “Ortak Savunma için Mekke Anlaşması Dışişleri Bakanları Toplantısı” yapıldı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, toplantı kapsamında Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan ve Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammed İshak Dar ile bir araya geldi.
Toplantıda, anlaşma kapsamında yürütülecek işbirliğinin kurumsallaştırılması amacıyla teknik düzeyde devam eden müzakerelerin geldiği son nokta değerlendirildi.
Eğitime ara
Bu arada Husilerin artan saldırılarının hedefindeki Suudi Arabistan başkenti Riyad’da bulunan okullarda yüz yüze eğitime bir hafta ara verildi. Okulların velilere gönderdiği mesajlara göre, 27 Eylül-1 Ekim arasında dersler “Medreseti” ve onaylı diğer eğitim platformları üzerinden çevrim içi olarak gerçekleştirilecek.
Yerel basında okulların uzaktan eğitime geçirilmesi kararının bölgedeki gerilimle bağlantılı olabileceğine ilişkin değerlendirmeler yer alsa da, kararla güvenlik gelişmeleri arasında doğrudan bağlantı kuran resmi bir açıklama bulunmuyor.
Fas Kralı’ndan sert çıkış
Fas Kralı 6. Muhammed, Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdulaziz ile Veliaht Prens Muhammed bin Selman’a birer telgraf göndererek, Husilerin saldırılarını kınadı. Fas Kralı, Suudi Arabistan ile Körfez İş Birliği Konseyi (KİK) ülkelerinin güvenlik ve istikrarının, ülkesinin güvenliğinin ayrılmaz bir parçası olduğunu belirtti, “Suudi Arabistan’a yönelik her saldırı Fas’a yapılmış sayılır” ifadesini kullandı.
Suudi Arabistan ve Körfez ülkelerinin yüksek çıkarlarının korunmasını “ortak stratejik çıkarların savunulması” olarak nitelendiren Kral 6. Muhammed, güvenlik ve istikrarını tehdit eden risklere karşı Riyad’ın yanında olduğunu ifade etti. Mekke’yi hedef alma girişimlerinin Müslümanların kutsallarına yönelik bir saldırı olduğunu ifade eden Fas Kralı, saldırıların sorumlularına “uluslararası yaptırım” çağrısı yaptı.
Fransa asker gönderecek
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da, Kızıldeniz’deki kritik enerji merkezi Yanbu’nun korunmasına destek olmak amacıyla birkaç gün önce Suudi Arabistan’a asker ve savunma sistemleri göndereceklerini açıklamıştı. Yemen’deki İran destekli Husilerin füze saldırılarına hedef olan bu stratejik limanı güvence altına almak istediklerini belirten Macron, bölgeye “radar ve savunma sistemleri” sevk edileceğini duyurmuştu. Macron, bu hamlenin, bölgesel çatışmalara müdahil olma amacı taşımadığını, tamamen tesislerin güvenliğini sağlamaya odaklandığını vurgulamıştı.
