ABD, İsrail’in, Suriye’nin kuzeyinde Türkiye sınırına yakın İdlib kırsalındaki Ebu Zuhur Askeri Hava Üssü’ne düzenlediği saldırının sorumluluğunu üstlenen bir açıklama yapması ve Türkiye’yi suçlamasının ardından, benzer olayların bölgede sıcak bir çatışmaya yol açmasını önlemek amacıyla harekete geçti.
ABD’nin Ankara Büyükelçisi, Irak ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, olayın ardından yaptığı ilk açıklamada, “İsrail tarafından düzenlenen bu saldırıların bölgesel istikrarı ilerletmeyen, gereksiz bir tırmanış teşkil etmesinden derin endişe duyduklarını” dile getirmişti. Ancak İsrail’in, olayın sorumluluğunu üstlendiğini ortaya koyan açıklaması sonrası daha somut konuşan Barrack, bu ve benzeri olayların daha büyük bir çatışmaya dönüşmesini önlemek amacıyla İsrail-Suriye-Türkiye arasında bir üçlü iletişim mekanizması için çalışma yürüttüklerini söyledi.
‘Risk barındırıyor’
İsrail merkezli “Jerusalem Post” gazetesine konuşan ve İsrail’in son saldırısının, Türkiye ile İsrail arasında doğrudan askeri çatışma riski barındırdığını vurgulayan Barrack, “Türk kuvvetleri, İsrail uçaklarının o Suriye üssüne doğru yolda olduğunun veya amaçlarının ne olduğunun farkında değildi ve bu nedenle, kendilerinin de saldırı altında olduğuna inanarak jetlerini havalandırabilirdi” dedi.
Olayın “ciddi ve endişe verici” olduğunu yineleyen, herhangi bir can kaybı yaşanmamış ve durum daha da kötüleşmemiş olmasından dolayı rahatladıklarını vurgulayan Barrack, net iletişim kanallarının eksikliğinin durumu “çok daha kötü” hale getirebileceğini ve bunun değişmesi gerektiğini söyledi. Barrack, “İsrail ve Suriye arasında bir çatışmayı önleme hücresinin yeniden kurulması konusunda ilgili tüm taraflarla sessiz görüşmeler yürütüyoruz. Türkiye doğrudan veya dolaylı olarak katılımcı olmaya davet edilebilir” ifadelerini kullandı.
7/24 çalışacak
Büyükelçi, “İster resmi bir yapı aracılığıyla ister daha esnek, gayri resmi bir kanal aracılığıyla olsun, İbranice, Arapça, İngilizce ve Türkçe dillerine hakim personelin 7/24 görev yaptığı bir birleşik birim ile böyle bir düzenlemeyi kalıcı, tam zamanlı bir temele oturtmanın açık bir değeri olacaktır. Güvenilir iletişim her zaman hayati önem taşır” diye ekledi.
Ahmet Şara hükümetinin İsrail’e karşı herhangi bir yağmacı niyet beslemediğini ve yalnızca kendi egemenliğini korumayı amaçladığını açıkça belirttiğini vurgulayan Barrack, “Suriye, sorumlu ve istikrarlı bir egemen komşu olduğunu göstermiştir ve dikkatlice yapılandırılmış bir gerilimi azaltma anlaşması, bölge genelinde daha fazla sakinliğe ve öngörülebilirliğe önemli ölçüde katkıda bulunacaktır” dedi.
MOSSAD Başkanı, Şeybani ile görüşmüş
Jerusalem Post gazetesine göre, İsrail’in Suriye’deki hava üssünü vurmasından günler önce ‘önemli bir telefon’ görüşmesi gerçekleşti.
İddiaya göre, İsrail dış istihbarat teşkilatı MOSSAD’ın Başkanı Roman Gofman 14 Ağustos’ta Suriye Dışişleri Bakanı Esad Şeybani ile görüştü. Gazete, gündemin Türkiye’nin Suriye’deki varlığı olduğunu öne sürdü.
Görüşmenin içeriği hakkında bir bilgi verilmezken; gazete bu telefon konuşmasının Beşar Esad’ın devrildiği Aralık 2024’ten bu yana iki ülke arasında yapılan ilk üst düzey görüşme olduğuna dikkat çekti.
Öte yandan İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir’in, saldırıdan bir gün sonra, Suriye’nin güneyinde İsrail’in işgali altındaki bölgeye gittiği duyuruldu.
İsrail ordusundan yapılan açıklamada, Zamir’e Suriye’nin güneyinde üst düzey subayların eşlik ettiği, bölgede bir güvenlik brifingi aldığı ve sahada görev yapan yedek askerlerle bir araya geldiği belirtildi.
Doğalgaz tesisine sabotaj
Suriye’nin kuzeydoğusundaki El-Hasakah bölgesinde bulunan El-Jabsa doğal gaz işleme tesisinden çıkan boru hattında patlama yaşandı. Suriye Petrol Şirketi, ilk incelemelerin olayın kasıtlı bir sabotaj olduğunu gösterdiğini açıklarken, patlama sonrası boru hattındaki gaz akışının durdurulduğu bildirildi. Şirket, olayın nasıl gerçekleştirildiği ve kimlerin karıştığına yönelik soruşturmanın sürdüğünü açıkladı, ayrıca, petrol ve doğal gaz tesislerinin yanı sıra boru hatlarının güvenliğini artıracak ek önlemlerin devreye alındığını duyurdu.
Ben Gvir’e içte ve dışta tepki artıyor
İsrail’in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir’in, özellikle seçimin yaklaştığı bir dönemde yaptığı açıklama ve uygulamalar, gerek ülke içinde gerekse de ülke dışında tepki çekmeye devam ediyor.
Nitekim Ben-Gvir, Salı günü İsrail’in kuzeyindeki bir köyü ziyaret ederken, yerel halk tarafından hakaret ve alaylarla karşılandı. Ziyaret sırasında köylüler, “Sen bir palyaçosun. Herkes sana gülüyor. Sen başarısızlığın şampiyonusun. Sana Amerika Birleşik Devletleri’ne vize bile vermediler” diye bağırdı, “Terörizmden hüküm giymiş bir bakan, sen bir teröristsin. Akıl hastanesine git, burada olmamalısın. Terörü kışkırtıyorsun” dedi.
Olayın, son dönemde İsrail polisinin düğünlere baskın düzenlemesi ve konvoylara müdahalede bulunmasının ardından geldiği belirtiliyor.
‘Utanç verici’
Ben-Gvir’in Gazze Şeridi’nde yaşayan Filistinlilerle ilgili ırkçı ve şiddet yanlısı sözleri, Almanya Yahudiler Merkez Konseyi’nce de eleştirildi. Konsey Başkanı Josef Schuster, İsrailli Bakanın, Gazze’de “her gece 30-40 Filistinlinin” öldürülmesi gerektiği yönündeki sözlerini sert bir dille eleştirdi, bu tavrın “son derece utanç verici ve sorumsuzca” olduğunu belirtti. Ben-Gvir’in sözlerinin insanlık dışı ifadeler olduğunu vurgulayan Schuster, bunun “Yahudi değerleriyle taban tabana zıt olduğunu ve İsrail’in itibarına zarar verdiğini” belirtti.
Gazze’de ateşkes hikaye!
ABD Başkanı Trump’ın İsrail’den Gazze Şeridi’ne yönelik saldırıları durdurmasını istemesine rağmen, İsrail ordusunun bölgedeki saldırıları sürüyor. İsrail ordusunun Gazze kentinin orta kesiminde polis karakoluna düzenlediği hava saldırısında ilk belirlemelere göre 9 kişi hayatını kaybetti, 15 kişi yaralandı. İsrail, önceki akşam da Gazze’deki bir kafeyi İHA’yla hedef almış, 9 kişi yaşamını yitirmiş, 10’dan fazla kişi de yaralanmıştı.