Dünya, sosyal medyanın olumsuz etkilerine karşı harekete geçti. BBC’nin haberine göre, sosyal medya platformlarına karşı ABD’de açılan davalar, sektörün geleceğini değiştirme potansiyeli taşıyor. Facebook ve Instagram’ın sahibi Meta, YouTube’un sahibi Google, Snapchat, TikTok, Discord ve sosyal oyun platformu Roblox gibi şirketler, özellikle çocuk kullanıcılar üzerinde olumsuz etkiler yarattıkları iddiasıyla binlerce dava ile karşı karşıya.
BBC’ye konuşan Columbia Hukuk Fakültesi’nden Profesör Eric Talley, bu davaların sadece hukukçular tarafından değil, düzenleyici kurumlar ve yasa koyucular tarafından da yakından izlendiğini vurguluyor.
Özellikle platform merkezlerinin bulunduğu Kaliforniya’da görülen davalar, “Kaliforniya etkisi” olarak adlandırılan bir durumla ülke çapında yasal değişimlere öncülük ediyor. Syracuse Üniversitesi’nden Profesör Alexis Shore Ingber ise platformlardaki çocuk güvenliği sorununun artık inkar edilemez bir noktada olduğunu ve bu davaların kritik bir dönüm noktası oluşturduğunu belirtiyor.
4 dava kritik
Bu yıl ve gelecek yıl içinde sosyal medya şirketleri, genç kullanıcılar, ebeveynler, okul bölgeleri ve eyalet savcıları tarafından açılan davalarda jüri karşısına çıkmaya hazırlanıyor. Davalarda, sosyal medya platformlarının işleyiş biçimlerinin çeşitli olumsuz sonuçlara yol açtığı iddiaları değerlendirilecek. BBC’nin incelediği ve sosyal platformların işleyişini kalıcı olarak değiştirme potansiyeli taşıyan davalar arasında öne çıkanlar şöyle:
ABD’de 1.000’den fazla okul bölgesi Instagram, YouTube, Snapchat ve TikTok’u çocuklarda bağımlılık yaratacak şekilde tasarlanmakla suçluyor. Okullar, sosyal medyanın yol açtığı ruhsal ve duygusal sorunların eğitim sistemine ek maliyet yüklediğini savunuyor.
29 eyalet, Meta’yı çocukların çevrimiçi gizliliğini koruyan COPPA yasasını ihlal etmekle suçluyor. Dava, 13 yaş altındaki çocukların platformları kullanmasını yeterince engellemediği iddiasına dayanıyor.
13 yaşındaki bir çocuk, Roblox ve Discord üzerinden bir yetişkin tarafından istismar amacıyla hedef alındığını öne sürerek dava açtı. Davada, iki platformun çocuk güvenliği konusunda yanıltıcı pazarlama yaptığı ve tasarımlarının yetersiz olduğu savunuluyor.
Avustralyalı milyarder Dr. Andrew Forrest, adını ve görüntüsünü kullanan sahte yatırım reklamlarını engellemediği gerekçesiyle Meta’ya dava açtı.
Kanada’dan yaş freni
Kanada’da 16 yaşın altındaki çocukların sosyal medya platformlarını kullanmasını yasaklayacak ve çevrim içi güvenliği denetlemek üzere yeni bir bağımsız düzenleyici kurum kurulmasını öngören yasa tasarısı parlamentoya sunuldu. Söz konusu yasa kapsamında yapay zeka sohbet robotları, zararlı içeriğin yayılmasının önlenmesi ve kriz anlarında zararın önüne geçilmesiyle yükümlü olacak.
